ภาพรวมโครงการ

Monsoon School (โรงเรียนมรสุม)

Monsoon School (โรงเรียนมรสุม) คือห้องปฏิบัติการเชิงทดลองสำหรับการปฏิบัติงานเชิงพื้นที่ ซึ่งครอบคลุมแนวทางปฏิบัติด้านศิลปะ ภัณฑารักษ์ สถาปัตยกรรม และการวิจัยที่เกี่ยวข้องกับเงื่อนไขทางสังคม การเมือง นิเวศวิทยา สถานะทางวัตถุของพื้นที่และสถานที่ ห้องปฏิบัติการนี้จะถูกจัดขึ้นในรูปแบบของเวิร์กช็อป การทัศนศึกษา การพำนัก และสตูดิโอทำงานศิลปะแบบเปิด โดย Monsoon School จะประกอบด้วยกิจกรรมทั้งหมดสองช่วง และจัดขึ้นในช่วงฤดูมรสุมของประเทศไทย

การเปิดรับสมัครจะเกิดขึ้นสองครั้งในเดือนมิถุนายนและเดือนสิงหาคมตามลำดับ Monsoon School เปิดรับสมัครผู้ปฏิบัติงาน (ครอบคลุมทั้งศิลปิน ภัณฑารักษ์ สถาปนิก ผู้ทำงานด้านวัฒนธรรม และผู้ทำงานในสาขาอื่น ๆ) ซึ่งทำงานผ่านวิธีวิทยาเชิงพื้นที่โดยสัมพันธ์กับพื้นที่เฉพาะ (Specific Sites) จากทั่วประเทศไทยและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ กิจกรรมแต่ละครั้งประกอบด้วยหลักสูตร 10 วัน ที่มีลักษณะเฉพาะตัว ครั้งแรกในเดือนสิงหาคมที่จังหวัดเชียงใหม่ และครั้งที่สองในเดือนตุลาคมที่จังหวัดเชียงราย

ภูมิภาคมรสุมทั่วเอเชียใต้และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ถูกกำหนดโดยภูมิประเทศแบบภูเขา โครงข่ายลุ่มแม่น้ำ ป่าไม้ และภูมิทัศน์ทางเกษตรกรรมตามวัฏจักรของฝนตามฤดูกาล ซึ่งกำหนดโครงสร้างของเวลา แรงงาน การเคลื่อนที่ การพักผ่อน และชีวิตประจำวัน อย่างไรก็ตาม ในช่วงไม่กี่ทศวรรษที่ผ่านมา รูปแบบมรสุมได้ทวีความรุนแรงขึ้นภายใต้แรงกดดันของความไม่เสถียรทางภูมิอากาศ การตัดไม้ทำลายป่า การปลูกพืชเชิงเดี่ยว การพัฒนาพลังงานน้ำ การขยายตัวของเมืองที่ขับเคลื่อนโดยการท่องเที่ยว และหมอกควันตามฤดูกาลที่เกิดขึ้นซ้ำ ๆ 

Monsoon School ไม่ได้มองมรสุมแค่เพียงในฐานะสภาพภูมิอากาศ แต่ในฐานะการเปรียบเปรยเชิงระเบียบวิธีและกรอบการดำรงชีวิตที่มีการต่อรองด้านความสัมพันธ์เชิงนิเวศ ประวัติศาสตร์ และสังคมอย่างต่อเนื่อง

Monsoon School ดำเนินการด้วยความเชี่ยวชาญที่สั่งสมมาอย่างยาวนานจากประสบการณ์ภาคสนามตามภูมิหลังและระเบียบวิธีที่หลากหลาย ไม่เพียงแต่ตั้งคำถามว่าเราจะมีส่วนร่วมกับพื้นที่ได้อย่างไร แต่ยังตั้งคำถามว่าพื้นที่นั้นจะสามารถสร้างรูปแบบการสื่อสารของตัวมันเองได้อย่างไรด้วย ซึ่งต่างจากตรรกะด้านพื้นที่ในฐานะเหตุการณ์ ที่สถานที่ถูกจัดฉาก ถูกกระตุ้น และถูกบริโภค ในทางกลับกันคือ เราจะทำงานกับพื้นที่ในฐานะวิธีการได้อย่างไร หากสถานที่ไม่เพียงแต่เป็นพื้นที่หยุดนิ่งเพื่อถูกตีความหรือถูกควบคุมได้ แต่เป็นกระบวนการที่ดำเนินอยู่อย่างต่อเนื่อง ซึ่งเกิดขึ้นผ่านปฏิสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์และสิ่งที่เป็นมากกว่ามนุษย์ในหลายระดับที่มักขัดแย้งกัน

ด้วยกรอบแนวคิดนี้ เงื่อนไขของสถานที่จึงไม่ได้เป็นเพียงบริบทของการปฏิบัติ แต่ยังกำหนดรูปแบบแนวทางการทำงานที่ฝังตัวอยู่ในพื้นที่นั้น ๆ และในทางกลับกัน การปฏิบัติก็ปรับเปลี่ยนความเข้าใจ การต่อรอง และการอยู่อาศัยในสถานที่ด้วย

Module 1 - พื้นที่ในฐานะวิธีการ (Site as Method) มุ่งเน้นการเรียนรู้ผ่านการศึกษาแบบกลุ่มและเวิร์กช็อป การคิดร่วมกันผ่านระเบียบวิธีวิจัยเชิงพื้นที่แบบเปรียบเทียบจากบริบทที่แตกต่างกัน โดยอาศัยข้อมูลจากภูมิปัญญาพื้นบ้าน ควบคู่ไปกับการสร้างสรรค์ร่วมกันในฐานะรูปแบบความคิดผ่านการกระทำ

Module 2 - ภาคสนามในฐานะวิธีการ (Field as Method) มุ่งเน้นการเรียนรู้ตามบริบทผ่านการทำงานภาคสนาม การมีส่วนร่วมกับชุมชน และการสำรวจพื้นที่ ครอบคลุมเงื่อนไขทั้งสิ่งที่มาจากมนุษย์ สิ่งที่ไม่ใช่มนุษย์ โครงสร้างพื้นฐาน และสภาพแวดล้อมของโลกใบนี้ โดยตั้งอยู่บนพื้นฐานความเป็นจริงเชิงนิเวศและสังคม-การเมืองของพื้นที่เฉพาะในจังหวัดเชียงราย

ทั้งสองโมดูลนี้ ผู้เข้าร่วมโครงการจะได้ร่วมกันไตร่ตรองประเด็นเรื่องการกลับมา (Return) ตำแหน่งแห่งที่ (Positionality) การหมุนเวียน (Circulation) และการบันทึก (Documentation) รวมถึงกระบวนการมีส่วนร่วมว่าเราจะทำงานอย่างมีจริยธรรมในบริบทท้องถิ่นและข้ามท้องถิ่นได้อย่างไร การปฏิบัติเชิงกระบวนการและเชิงสัมพันธ์จะหมุนเวียนหรือถูกบันทึกนอกสภาพแวดล้อมดั้งเดิมได้อย่างไร การดูแล การต่อรอง และความร่วมมือรูปแบบใดที่จะเกิดขึ้นเมื่อเราทำงานกับพื้นที่ซึ่งได้รับอิทธิพลจากความสัมพันธ์ของมนุษย์และสิ่งที่เป็นมากกว่ามนุษย์

กิตติกรรมประกาศ

Monsoon School ริเริ่มและนำโดย Van Do กิจกรรมนี้เป็นส่วนหนึ่งของ Practice Respond Support ซึ่งเป็นโปรแกรมสร้างการมีส่วนร่วมระยะยาวโดย deCentral

ขอขอบคุณ Sam Shiyi Qian, พิรญาณ์ อาจวิชัย (เก็ต) และอนันตญา ชาญเลิศไพศาล (ไอซ์) เป็นพิเศษสำหรับการมีส่วนร่วมและความช่วยเหลือของพวกเขา

ขอขอบคุณรูปภาพจาก: โฮงสินไซ (Sinxay Heritage House), หอสิน กธม (Midfield Art Space), ALIEN Artspace, Womenifesto, โฮงเฮียนแม่น้ำของ (Mekong School), Pattani Art Space, หมู่บ้านศรีดอนชัย และย่านเมืองเก่าสงขลา และขอขอบคุณสำหรับการพบปะ การพูดคุยแลกเปลี่ยน และการลงพื้นที่ศึกษาดูงานในพื้นที่ต่าง ๆ ที่มีบทบาทต่อแนวคิดเบื้องหลังของโปรแกรมนี้

โปรแกรมที่เกี่ยวข้อง

PRACTICE RESPOND SUPPORT
PRACTICE RESPOND SUPPORT

ซีรีส์บทสนทนากับชุมชนสร้างสรรค์ของเรา

ในฐานะศิลปิน ภัณฑารักษ์ และผู้สนับสนุน การสร้างและขับเคลื่อนการทำงานด้านศิลปะ ‘practice’ หมายถึงอะไร?

เริ่มเดือนมีนาคม 2569

ดูเพิ่มเติม